uitgebreide lesfiche • richttijd 20–30 min • uitbreiding mogelijk

Uitgebreide lesfiche

Bewust omgaan met geld: geldgedrag, financiële keuzes en prioriteiten

3e graad secundair onderwijs – alle onderwijsvormen (16–18 jaar)

Waarom Waarom deze les?

Jongeren maken elke dag keuzes met geld. Deze lesactiviteit helpt hen om eigen gewoontes te herkennen, bewuster te kiezen en beter te begrijpen wat hen beïnvloedt.

Waarom bieden wij dit aan?

We willen financiële educatie versterken en jongeren ondersteunen in bewust omgaan met geld. Deze les kan op zichzelf gebruikt worden of als opstap naar een workshop.

Vragenlijst Wat komt aan bod in de vragenlijst?
  • inkomsten (werk, zakgeld, cadeaus, klusjes)
  • uitgaven (smartphone, abonnementen, kledij, uitgaan, kleine uitgaven, …)
  • sparen (of en waarvoor)
  • budgetgedrag (zicht op uitgaven en limieten)
  • aankoopgedrag en invloed (impulsiviteit, sociale media, vrienden)
Leerwinst Wat is de leerwinst voor leerlingen?
  • ze kunnen beter uitleggen waar hun geld meestal naartoe gaat
  • ze kunnen minstens twee dingen noemen die hun keuzes beïnvloeden
  • ze kunnen het verschil uitleggen tussen iets nodig hebben en iets graag willen
  • ze staan vaker even stil voor ze een aankoop doen
  • ze noteren één haalbare budgetactie voor de volgende week
Tijd Drie manieren om de les te geven
Kort

Startvraag → vragenlijst → 1 sterke vraag → één afspraak.

Standaard

Startvraag → vragenlijst → 3–5 vragen bespreken → één afspraak.

Met uitbreiding

Standaard + praktijksituatie en/of mini-oefening met weekbudget.

Lesverloop Hoe verloopt de les?
  1. Kies een korte startvraag.
  2. Leerlingen vullen de vragenlijst individueel in.
  3. Kies 3–5 vragen om klassikaal te bespreken.
  4. Laat elke leerling één haalbare budgetactie noteren voor de volgende week.
Start Startvragen (kies er één)
  • Welke kleine uitgave komt vaak terug in je week?
  • Denk aan een aankoop waar je achteraf over twijfelde. Wat speelde mee?
  • Je krijgt onverwacht 25 euro. Wat doe je ermee?
Sterke vragen Vragen die het gesprek verdiepen
  • Welke keuze zou je vandaag anders maken als je even extra tijd nam?
  • Wat beïnvloedt jou het meest: vrienden, sociale media, reclame of gemak?
  • Waar geef je sneller geld aan uit dan je vooraf dacht?
  • Wat helpt jou om niet meteen te beslissen?
  • Wat is één kleine verandering die voor jou haalbaar is?
Voorbeelden Situaties uit het dagelijks leven
  • een maaltijd bestellen terwijl er eten is
  • een extra abonnement nemen
  • een aankoop doen in een game
  • nieuwe sneakers kopen terwijl je nog een paar hebt
  • snacks of frisdrank onderweg
  • nieuwe oortjes kopen terwijl de oude nog werken
  • een tijdelijke online actie zien
Online Online beïnvloeding (kort en concreet)
  • snelle betaling: betalen gaat zo vlot dat je minder lang nadenkt
  • tijdelijke acties: “alleen vandaag” of “nog enkele stuks” zet druk
  • herhaling: advertenties komen terug op sociale media en websites

Gespreksvraag: welke van deze drie herkennen leerlingen het meest?

Uitbreiding Praktijksituatie

Je ziet op sociale media een tijdelijke online actie. Veel mensen reageren enthousiast. Je twijfelt.

  • Wat beïnvloedt deze keuze?
  • Waarom voelt dit dringend?
  • Wat kan helpen om niet meteen te beslissen?
Afsluiten Eén haalbare afspraak voor de volgende week

Laat leerlingen één zin formuleren die start met:

Als … dan …
Voorbeelden
  • Als ik online iets wil kopen, dan wacht ik tot morgen.
  • Als ik twijfel, dan stel ik mijn beslissing uit.
  • Als ik uitga, dan bepaal ik vooraf een bedrag.
Uitbreiding Mini-oefening met weekbudget

Je hebt 50 euro per week. Verdeel dit over vijf rubrieken:

  • vervoer
  • eten en snacks
  • vrije tijd
  • kleding of gadgets
  • sparen of reserve

Bespreek: wat is het lastigst om in de hand te houden en waarom?

Varianten Kleine aanpassingen voor verschillende klassen
  • meer praktisch: werk langer met de weekbudget-oefening en laat leerlingen keuzes toelichten
  • meer verdiepend: bespreek gevolgen op langere termijn (abonnementen, sparen, vaste uitgaven)
  • meer taalsteun: kies minder vragen en laat leerlingen antwoorden in korte zinnen formuleren
Leerplannen Aansluiting bij leerplannen

Deze les sluit aan bij doelen rond financieel bewust handelen, kritisch omgaan met beïnvloeding, verantwoordelijkheid opnemen en helder communiceren.

Workshop Workshop financiële educatie

Naast deze lesactiviteit bieden we ook een workshop aan rond geldgedrag en financiële keuzes, bij jullie in de klas. Meer info en boeken

Privacy Privacy van de online vragenlijst
  • geen persoonsgegevens
  • geen IP-adressen of gegevens van toestellen
  • automatische verwijdering na 365 dagen
  • Privacyverklaring
Disclaimer Disclaimer

Deze lesfiche is ondersteunend materiaal. Gebruik gebeurt onder verantwoordelijkheid van de school.